biết bao
Định nghĩa
- Từ cảm thán, phó từ:
- Biểu thị mức độ cao, sự nhiều, sự sâu sắc đến khó có thể đo đếm hoặc diễn tả hết được: Dùng để nhấn mạnh, bày tỏ cảm xúc về một trạng thái, phẩm chất, hoặc số lượng nào đó, thường mang sắc thái cảm thán, trầm trồ hoặc xúc động.
- Tương đương với "biết chừng nào", "biết mấy", "vô cùng", "rất là": Thể hiện sự nhấn mạnh vào tính chất được nói đến.
Ví dụ sử dụng
Đứng sau tính từ/động từ chỉ trạng thái (làm bổ ngữ):
- Đẹp biết bao, đất nước của chúng ta! (Nhấn mạnh vẻ đẹp tuyệt vời, đáng tự hào của đất nước.)
- Tôi sung sướng biết bao! (Nhấn mạnh niềm vui sướng tột độ, khó tả.)
- Anh ấy dũng cảm biết bao! (Nhấn mạnh lòng dũng cảm phi thường.)
Đứng trước danh từ (bổ nghĩa cho danh từ):
- Biết bao chiến sĩ đã hy sinh vì độc lập dân tộc. (Nhấn mạnh số lượng rất nhiều, vô số những chiến sĩ.)
- Biết bao lần tôi đã cố gắng. (Nhấn mạnh số lần rất nhiều, không đếm xuể.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Biết bao nhiêu": Cách nói nhấn mạnh hơn, thường dùng trong văn nói.
- Biết bao nhiêu kỷ niệm ùa về. (Vô vàn, rất nhiều kỷ niệm.)
"Biết bao giờ": Dùng trong câu hỏi tu từ hoặc câu cảm thán để chỉ thời gian xa xôi, khó xác định.
- Biết bao giờ mới được trở về quê hương. (Chẳng biết đến khi nào, chỉ thời gian rất lâu.)
"Biết bao là...": Cấu trúc nhấn mạnh tính chất của danh từ đi sau.
- Biết bao là khó khăn phía trước. (Rất nhiều, vô số những khó khăn.)
Biến thể và từ gần giống
Biết chừng nào: Cùng nghĩa, dùng để cảm thán về mức độ.
- Tôi nhớ nhà biết chừng nào! (Tôi nhớ nhà vô cùng!)
Biết mấy: Cùng nghĩa, thường dùng trong văn phong trang trọng hoặc văn chương.
- Thương biết mấy những mảnh đời bất hạnh. (Thương vô cùng, thương lắm.)
Bao nhiêu là: Nhấn mạnh số lượng nhiều.
- Bao nhiêu là hoa thơm cỏ lạ. (Rất nhiều hoa thơm cỏ lạ.)
Từ đồng nghĩa
- Vô cùng: Ở mức độ tột cùng, không có giới hạn.
- Vô vàn: Rất nhiều, không đếm xuể (thường chỉ số lượng).
- Xiết bao: (Văn chương) Biết bao, khôn xiết (thường đi với cảm xúc: đau đớn xiết bao, nhớ thương xiết bao).
Các cụm từ liên quan
- Biết bao nhiêu mà kể: Thành ngữ/cụm từ nhấn mạnh số lượng quá nhiều, không thể kể hết.
- Những hy sinh thầm lặng của họ, biết bao nhiêu mà kể. (Rất nhiều, không thể liệt kê ra hết được.)
Thành ngữ liên quan
- "Biết bao giờ cho đến ngày...": Cấu trúc diễn tả mong ước về một thời điểm tương lai xa xôi, khó với tới.
- Biết bao giờ cho đến ngày sum họp. (Mong ước khôn nguôi về ngày đoàn tụ.)